Cách nay hơn 25 năm, trong một chuyến đi chơi ra tuốt đảo Phú Quốc, tôi nằm vùi trong cơn sốt giữa một căn nhà cạnh bãi biển Dương Tơ. Gần nửa đêm, một giọng hát của cô sinh viên cùng đòan vọng tới ca khúc  mới sáng tác của Trịnh Công Sơn, bài “Em là hoa hồng nhỏ”. Tôi ứa nước mắt khi nghe đến câu “Tim mỗi người là quê nhà nhỏ”. Lúc ấy còn mới lớn nên đang cơn bệnh dù chẳng đáng gì bỗng trở nên yếu đuối. Tôi thèm đuợc nằm trên cái ghế sô pha cũ kỹ trong nhà mà những khi cảm sốt, thường lên nằm để được má chăm sóc, cho uống nuớc cam, đắp trán bằng cái khăn thấm nước ấm mà cảm thấy dễ chịu vô ngần

Tôi sinh ra và sống ở một nơi duy nhất cho đến gần đây là hơn bốn mươi năm, nên hầu như không có một hoài vọng nào đó về quê nhà, mà chỉ có ngôi nhà thân yêu để mà nhớ thương khi đi xa. Khi đó, tôi nhớ cái gác xép cũ kỹ mà ông anh vẽ đầy trên vách những hình Schtroump, Lucky Luke bằng sơn dầu rất điệu nghệ. Và tất nhiên nhớ nhiều cái thang gác bằng gỗ sơn xanh mà hồi bảy tuổi tôi té từ trên nấc thang cao nhất xuống, gãy cả mép mấy bậc thang và nằm ngất tại chỗ khiến má tôi suýt ngất theo. Ngôi nhà đó, khi trưởng thành, tôi cùng các anh chị dành dụm xây lại to đẹp hơn, và rất vui sướng hạnh phúc khi ba tôi bảo : “Nhà xong rồi,  tao sống thêm hai năm nữa cũng vui lòng”.

Đó là chuyện cách nay mười năm. Khi có gia đình và cần tìm một căn nhà để ra riêng, vợ chồng tôi cân nhắc và quyết định sẽ mua căn nhà sát vách nhà ba má tôi khi chủ rao bán. Nó nhỏ, dài và hẹp bề ngang. Nhưng chúng tôi hầu như quyết định dễ dàng.Chúng tôi hình dung những quãng đường sẽ đi qua nếu có căn nhà này. Nó chỉ hơn cây số khi đưa con đến trường và đến nơi làm việc. Sẽ chưa tới dăm cây số để ra trung tâm thành phố. Và quan trọng hơn, nó sẽ là …một bước chân khi tôi trở về nhà cha mẹ tôi giờ đã rất gìa yếu. Và với số tiền có thể tìm một chỗ ở rộng rãi hơn nếu chịu ra xa trung tâm, chúng tôi quyết định sống tiếp tục cuộc đời mình trong cái xóm nhỏ hiền hoà ở P. này.

Hơn nửa năm xây nhà tưởng chừng như không vượt qua nổi dù không có trục trặc gì lớn. Những mệt mỏi, phiền toái, khó khăn của người xây nhà mà ai trong hoàn cảnh này đều phải trải qua. Giai đoạn hoàn thiện, tôi như phải lòng nó, nhiều buối tối lang thang trong căn nhà xây chưa xong, ngồi hít bụi với tốp thợ ốp gỗ cầu thang, cảm thấy sảng khoái khi cảm nhận mùi gỗ giáng hương thoang thoảng từ cái sàn phòng ngủ vừa lót. Mớ tủ, bàn bằng gỗ trắc, cẩm, huỳnh đàn đóng từ mười năm trước khi bắt đầu kết bạn với một nghệ nhân chuyên đóng đồ Meuble được tập họp lại từ để tân trang sạch sẽ chờ ngày về nhà mới. Mỗi ngày, vợ chồng tôi nhìn mớ sách khổng lồ chất kín căn phòng nhỏ bên nhà ba má nơi đang ở, hình dung mình sẽ có một thư phòng dù nhỏ nhưng đúng nghĩa, một giấc mơ của nhiều người có đam mê và nghề nghiệp dính líu tới sách

Lúc dọn về, hầu như hai vợ chồng không còn tâm trí nào để thưởng thức công trình. Và có những lỗi nhỏ không tránh khỏi đã phải bỏ qua. Chúng tôi chấp nhận ngôi nhà mình mới xây, như đã làm quen với nó từ khi bắt đầu khởi công và không phải không có lúc trăn trở và tự vấn về những chọn lựa từ nhỏ đến lớn của mình. Ngôi nhà như một thực thể sống chứa đựng những lo toan, kỳ vọng và mong mỏi khi cùng nó sống chung chặng đường tới.