|
Tôi nhớ ḿnh có đọc một đọan văn nào đó của nhà văn Sơn Nam. Ông bảo mỗi khi trời gần Tết, thấy nắng vàng cuối năm những người già bỗng cảm thấy buồn buồn và tự hỏi ḿnh hưởng thêm được bao nhiêu cái Tết. Những năm Chín mươi, trong cái pḥng bé xíu bề ngang hai mét của ông thuê ở G̣ Vấp gần cầu Hang, khi đến thăm ông tôi luôn tự hỏi sao ông không về nhà với vợ con dưỡng già, ăn cái Tết bên vợ và hai cô con gái dù chắc có lắm phiền toái như ông kể. Và rồi ông cũng về lại căn nhà được cấp ở cái hẻm gần trường Vơ Thị Sáu bên Cầu Bông. Mấy năm sau đó, đêm Ba Mươi tôi đến nhà ông khoảng chín giờ đều thấy ông đứng ngoài sân, ngắm nghía mấy cái chậu mai dưới ánh đèn. Chúng khẳng khiu và chẳng có gốc bự, nhưng tôi biết đó là niềm vui lớn của ông dịp Tết về. Chẳng phải vô cớ mà ông viết về thú chơi kiểng trong một quyển sách không phổ biến lắm in trước 1975, quyển “Gốc cây, cục đá và ngôi sao”.
Lúc chưa ngă bệnh, ba tôi vẫn nhắc ông Sơn Nam khi rít cái ống điếu được lăo nhà văn này tặng nhân một ngày cuối năm dự đám giỗ ở nhà tôi khoảng năm 1996. Sau một buổi nói chuyện tương đắc, ba tôi bảo “Lâu quá mới nói chuyện vui như vầy”. Hai ông ǵa cùng thế hệ, lớn lên và kiếm sống giữa đất Sài G̣n từ những năm 50. Họ ôn lại những kỷ niệm riêng của mỗi người, nhớ lại không khí Tết chung quanh chợ Bến Thành và phía Chợ Lớn . Cả hai ông đền đồng ư rằng hồi đó thấy sạp báo bày báo Xuân là thấy Tết v́ chỉ có lúc đó mới có nhiều b́a báo in offsette bốn màu ḷe loẹt xanh đỏ, chứ không phải là những tờ nhật báo khổ lớn, tít đậm đen toàn tin chiến sự.
Rồi có lúc ông hẹn trưa Ba Mươi tới nhà tôi ăn cơm sau bữa cúng Ông bà “ Người già gặp nhau ôn chuyện cũ thấy vui hơn”. Nhưng ông bận và không có cuộc thăm nhau lần nào nữa.
Người già t́m kiếm điều ǵ khi xuân đến ngoài sự yên b́nh trong sức khỏe tương đối ổn, niềm vui sum họp với con cháu ?. Ông anh cả của tôi gần bảy mươi vẫn luôn tự hào v́ “Năm nay nhà ḿnh ăn Tết vẫn huy hoàng !”. Và Tết là phải ở nhà, không có chuyện đi du lịch khóa cửa lại trốn khách. Đến bây giờ mà đến Tết vẫn chất đầy dưa hấu, bưởi, bia, lạp xưởng đầy cái nhà nhỏ. Cây mai th́ đă chấp nhận gửi cho nhà vườn chăm sóc chứ không tự chăm như trước v́ không có nghề, chẳng ra bông. Cũng không c̣n loay hoay xin khế mua chanh đánh lư đồng nữa mà thuê người ta đánh bóng bằng máy dù có than phiền là mau ṃn lư. Báo xuân chất ngồn ngộn trên bàn, choán cả chỗ để hộp mứt và cái liễn hạt dưa có nắp. Những nếp cũ ngày Tết phố thị sao mà mạnh quá vậy, vẫn tồn tại như những cái Tết mấy chục năm trước, khách khứa ê hề ngồi ở nhà trước nhà sau. Đôi má già lăo của ba tôi căng hồng lên v́ mỗi bữa cơm đều có uống bia khác với ngày thường. Năm nào cây mai đẹp, ra bông đặc ngật là cả nhà vui sướng. Ông anh thứ tuổi năm mươi th́ mỗi sáng sớm mấy ngày Tết, thích thức sớm uống cà phê trong hơi lạnh đầu năm, hít thở hương hoa Mai tỏa ra sau một đêm bị nhốt trong nhà đóng cửa.
Từ khi có nhà riêng, tôi thấy ḿnh đôi khi vẫn rưng rưng nhớ những ngày Tết trong đại gia đ́nh đông vui như vậy. Để rồi sáng mùng Một dẫn vợ con về chúc Tết cả nhà, thắp nhang trên cái bàn thờ nhỏ thân thương thấy ḷng ḿnh dù có mệt mỏi và rối tung tới đâu trong suốt năm cũng phải lắng lại. Khi ra ở riêng, tôi cũng cúng Giao thừa với cái bàn kê ra ng̣ai sân, lúng túng bày món này món kia, có lúc lại gọi về nhà hỏi cách bày vậy có đúng không. Đứa con trai năm tuổi quấn chân ba năm nào cũng xin thắp nhang và năm nào cũng suưt bị phỏng ngón tay v́ đầu nhang. Năm nào ông anh tôi cũng canh chụp ảnh Ba Má tôi thắp nhang trước bàn thờ, gom góp dần từng h́nh ảnh thân thương v́ e sợ đến khi nào đó cũng chỉ là kỷ niệm một thuở hạnh phúc êm đềm. Bên kia đại dương, vợ chồng đứa em gái út tôi cùng chung ư nghĩ, luôn âm thầm mở băng thu âm giọng của ba má tôi mỗi lần gọi điện thoai về. Đầu dây bên này, thu cả ảnh ông bà ôm cái máy điện thọai, kề sát tai v́ thính lực đă yếu. Để rồi những h́nh ảnh đó gửi ngay cho người xa nhà mà h́nh dung không khí Tết quê hương.
Ăn Tết với người già trong nhà sao mà vui và bộn bề cảm xúc như vậy. Đó là hạnh phúc, mà hạnh phúc thường mong manh và cần chắt chiu. Chắt chiu từng cái Tết một, từng dịp xuân về…
Phạm Công Luận
|